Dla wielu osób nowy rok to czas odnowy i nowych początków. Dla osób cierpiących na boreliozę okres ten jest szczególnie odpowiedni do świadomego rozważenia wszystkich czynników, które mogą przyczynić się do regeneracji organizmu i wspomóc proces leczenia. Borelioza jest złożoną infekcją bakteryjną, która atakuje wiele układów narządów i jest leczona przede wszystkim antybiotykami. Jednak coraz więcej badań i doświadczeń klinicznych sugeruje, że odpowiedni styl życia, w tym dieta, mogą odgrywać ważną rolę w procesie powrotu do zdrowia.
Należy podkreślić, że nie ma diety ani metody żywieniowej, która sama w sobie mogłaby wyeliminować infekcję boreliozą. Celem prawidłowego odżywiania nie jest zniszczenie bakterii, ale wsparcie organizmu w skuteczniejszym reagowaniu na infekcję, zmniejszenie obciążenia zapalnego oraz poprawa ogólnego samopoczucia i poziomu energii. Dlatego realistycznym i popartym naukowo postanowieniem noworocznym może być opracowanie diety, która koncentruje się na zmniejszeniu stanu zapalnego i wsparciu układu odpornościowego.
Podczas boreliozy układ odpornościowy organizmu jest stale aktywny. Obecność bakterii i jej różnych składników wywołuje reakcje zapalne, które nie tylko służą zwalczaniu infekcji, ale mogą również w dłuższej perspektywie obciążać organizm. Badania naukowe wykazały, że zakażenie boreliozą może wiązać się ze stresem oksydacyjnym, który może prowadzić do uszkodzenia komórek i wyczerpania. W tym kontekście staje się jasne, dlaczego dieta bogata w przeciwutleniacze i produkty przeciwzapalne może mieć znaczenie we wspieraniu powrotu do zdrowia.
Jednym z najczęściej badanych czynników żywieniowych pod kątem procesów zapalnych jest rola kwasów tłuszczowych omega-3. Liczne badania potwierdzają, że kwasy tłuszczowe omega-3 mogą wpływać na produkcję mediatorów zapalnych, a tym samym przyczyniać się do zmniejszenia reakcji zapalnej organizmu. Chociaż badania te nie były prowadzone wyłącznie na pacjentach z boreliozą, na podstawie ogólnych mechanizmów działania przeciwzapalnego można wyciągnąć odpowiednie wnioski. Regularne spożywanie kwasów tłuszczowych omega-3 poprzez spożywanie tłustych ryb morskich, siemienia lnianego lub orzechów włoskich może być rozsądnym postanowieniem noworocznym dla pacjentów z boreliozą.
Kwestia stresu oksydacyjnego jest również ściśle związana z procesami zapalnymi. Badania nad zakażeniem boreliozą wykazały, że podczas infekcji może wzrosnąć produkcja wolnych rodników, co może dodatkowo obciążać komórki i tkanki. Dieta bogata w przeciwutleniacze może pomóc przywrócić równowagę redoks w organizmie. Witaminy C i E, selen i polifenole pochodzenia roślinnego to mikroelementy, których rola w różnych stanach zapalnych i infekcyjnych została zbadana w kilku badaniach. Niektóre publikacje sugerują również potencjalną rolę koenzymu Q10, który odgrywa rolę w produkcji energii komórkowej i zmniejszaniu stresu oksydacyjnego, chociaż sugeruje się również, że Q10 może sprzyjać rozwojowi bakterii Borrelia.
W codziennej praktyce oznacza to, że w diecie można położyć nacisk na kolorowe warzywa i owoce, które naturalnie zawierają przeciwutleniacze i przeciwzapalne fitoskładniki. Regularne spożywanie jagód, warzyw liściastych, brokułów lub papryki nie tylko dostarcza organizmowi witamin, ale może również przyczyniać się do ochrony komórek. Tego rodzaju zmiany w diecie mogą wspierać długoterminową zdolność organizmu do przystosowania się do stresu spowodowanego infekcją.
Inną ważną konsekwencją leczenia antybiotykami jest zmiana stanu przewodu pokarmowego. Antybiotyki wpływają nie tylko na patogeny, ale także na mikrobiom jelitowy, który może wpływać na funkcjonowanie układu odpornościowego i wchłanianie składników odżywczych. Literatura naukowa kładzie coraz większy nacisk na związek między jelitami a układem odpornościowym, który może mieć również znaczenie w przypadku zakażenia boreliozą. Spożywanie bogatych w błonnik, pełnowartościowych produktów roślinnych i sfermentowanych produktów spożywczych może pomóc w utrzymaniu równowagi flory jelitowej, a tym samym pośrednio poprawić funkcjonowanie układu odpornościowego. Badania naukowe wykazały, że oś jelitowo-mózgowa jest dwukierunkową ścieżką komunikacyjną, która łączy mikrobiom jelitowy z układem odpornościowym i mózgiem poprzez różne mechanizmy, w tym sygnały układu nerwowego, mediatory zapalne i metabolity mikrobiologiczne.
Mikrobiom jelitowy — zbiór bakterii i innych mikroorganizmów żyjących w jelitach — odgrywa nie tylko rolę w trawieniu, ale także aktywnie uczestniczy w regulacji odpowiedzi immunologicznej oraz utrzymywaniu lub zmniejszaniu stanu zapalnego. Mediatory związane z układem odpornościowym (takie jak cytokiny) i produkty mikrobiologiczne, takie jak krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA), mogą również wpływać na funkcjonowanie mózgu i reakcje immunologiczne, więc brak równowagi (dysbioza) w jelitach może wpływać na stan zapalny układu nerwowego i samopoczucie.
W kilku badaniach podkreślono, że komunikacja wzdłuż osi jelitowo-mózgowej nie jest prostym „przejściem”, ale złożonym systemem, który obejmuje nerw błędny (X nerw czaszkowy), sygnały immunologiczne i endokrynologiczne przekazywane przez sieć naczyń jelitowych oraz metabolity mikrobiologiczne. Sygnały te mogą wpływać na procesy zapalne w mózgu, nastrój, reakcję na stres i równowagę neuroprzekaźników.
Mechanizmy te są szczególnie istotne w przypadku boreliozy, ponieważ zarówno sama choroba, jak i leczenie antybiotykami mogą powodować zmiany w mikrobiomie jelitowym, które mogą pośrednio wpływać na reakcje zapalne i aktywność układu odpornościowego. Równowaga mikrobiomu jelitowego może przyczyniać się do zmniejszenia stanu zapalnego, wzmocnienia układu odpornościowego, a nawet złagodzenia objawów neurologicznych, w których pośredniczą mechanizmy osi jelitowo-mózgowej.
W związku z tym nie tylko spożywanie pokarmów zmniejszających stan zapalny, ale także świadome wspieranie mikrobiomu jelitowego (np. poprzez prebiotyki, błonnik, sfermentowaną żywność) pomaga całemu ekosystemowi organizmu, w tym połączeniom jelitowo-mózgowo-immunologicznym.
Jeśli chodzi o postanowienia noworoczne, nie oznacza to drastycznych ograniczeń, ale raczej stopniowe, trwałe zmiany. Ograniczenie spożycia przetworzonej żywności, dodatku cukru i nadmiernego spożycia alkoholu może zmniejszyć stres zapalny, a priorytetowe traktowanie naturalnych, bogatych w składniki odżywcze produktów wspomaga regenerację organizmu. Wysokiej jakości źródła białka, takie jak ryby, drób lub białka roślinne, przyczyniają się do odnowy tkanek i prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego.
Ogólnie rzecz biorąc, powrót do zdrowia po boreliozie jest złożonym procesem opartym na leczeniu farmakologicznym, ale może być również wspierany przez czynniki związane ze stylem życia. Świadome, przeciwzapalne podejście do odżywiania może być realistycznym i osiągalnym postanowieniem noworocznym dla osób cierpiących na boreliozę. Chociaż dieta nie zastąpi antybiotykoterapii, to stosowana odpowiednio może pomóc organizmowi osiągnąć lepszy stan zdrowia na drodze do wyzdrowienia.
Źródła:
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25892509/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/28900017/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9353526/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC9027459/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/31806905/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37868345/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41186720/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39459534/
(C) Fundacja Borelioza z Lyme
